Giấc
ngủ đêm giao thừa
Phương "N",

"Dường như ai đi ngang
cửa...
Gió
mùa đông bắc se ḷng...
Chút
lá thu vàng đă rụng...
Chiều nay cũng bỏ ta đi...
"
Phần sau của mấy câu hát
này chỉ là một bài t́nh ca lăng mạng thôi chứ không có
ǵ đáng nói, vậy mà không dưng tôi khoái cái câu "gió
mùa đông bắc se ḷng" của ông nhạc sĩ Phú
Quang này quá đi thôi. Có lẽ phải là người Hà
Nội, hay là người miền Nam bị "lưu
lạc" đến Hà Nội rồi ở luôn ṛng ră
nơi đó nhiều năm trời như tôi, th́ mới
"ngộ" được thế nào là gió mùa đông
bắc se ḷng...
Mùa Hè ở Hà Nội nóng lắm,
mà lại ẩm ướt nữa. Mùa này người
ở đây gọi là trời nồm, hơi nóng làm
nhớp rít làn da thật khó chịu. Đă vậy mà có
nhiều ngày nhiệt độ c̣n tăng thêm bởi
ngọn gió Lào thật rát mặt cứ thổi xeo xéo lên
miền bắc nước Việt
Vậy rồi. . Bỗng một
hôm... Sáng sớm thức dậy bước ra sân, người
ta có cảm nhận là dường như "ông
trời" vừa mới gắn cho nhân gian Hà Nội
một cái máy lạnh khổng lồ ở trên không
để thổi hết cái nóng trở về lại bên
kia xứ Lào hay đi đâu đó chẳng ai biết. Cơn
gió xoay gịng này được mấy ông văn thi sĩ
"bắc kỳ"gọi là "gió mùa đông
bắc" và chỉ hơi "se ḷng" những
người yêu nhau thôi chứ chưa lạnh lắm cho
đến khi Hà Nội bước vào chính Đông.
Trời ơi! Xin các bạn cho
tôi kêu Trời một tiếng, v́ tôi đang uống trà
lẫn uống cà phê, và tôi đều trân quư cái triết lư
giao ḥa của trời đất đang mang xuống cho
muôn loài. Trời ơi! Mùa Đông ở Hà Nội th́
lạnh lắm. Tôi dám cá với các bạn là lạnh hơn
cả mùa Đông của mấy xứ Bắc Âu, hay Bắc
Mỹ nữa ḱa. Dĩ nhiên là không lạnh v́ nhiệt
độ bách phân nếu so các nơi này, nhưng tôi nói mùa
Đông Hà Nội lạnh hơn là v́ người Hà Nội bị
phơi ḿnh ngoài trời với mùa Đông bằng những
cơ hàn của bản thân họ nhiều hơn
người ở mấy chỗ kia.
Trừ một số ít, trong cái
dân số bốn triệu người ở thành phố Hà
Nội ngày hôm nay là có những tiện nghi chống lạnh
căn bản, đa số c̣n lại, hằng năm
phải "kinh" qua mùa đông bằng thân nhiệt
tự nhiên của con người. Nghĩa là người
Hà Nội "gồng ḿnh" mà chịu lạnh. Hai
bữa ăn mỗi ngày vẫn chưa xong, một tấm
áo bông cho đủ ấm c̣n không có nữa th́ nói làm chi
đến cách chóng lạnh bằng mấy cái máy nóng
lạnh hai chiều loại ba bốn cục của
thời đại.
Oh noh! Không phải mùa Đông
ở Hà Nội bị lạnh nữa mà là rét. Cái rét
buốt xương, cắt thịt da của mùa Đông
nơi đây th́ chỉ có những người nghèo, ăn
mặc phong phanh, phơi ḿnh ngoài trời, gồng ḿnh
để chịu trận th́ mới hiểu và thắm thía
được là "lạnh" với "rét" nó
khác xa nhau nhiều lắm.
Thành phố Hà Nội nhỏ xíu
hà! Người ta nói nó bé như cái lổ mủi của
ḿnh vậy thôi. Khách từ phương xa dù mới
đến đây lần đầu cũng chẳng
thấy ai cần bản đồ chi cả. Cứ lái xe
ḷng ṿng, thấy đường là phi loạn, rẽ qua, quẹo
lại một hồi rồi cũng sẽ thấy
"đi đâu loanh quanh cho đời mơi mệt... "
Khỏi cần định hướng t́m đường
ǵ hết nó cũng tự động "đi về
chốn cũ" cho coi.
Từ trên trời cao nh́n
xuống, con đường chính mạch dài tḥn từ trong
Nam ra khi vào cửa ngơ thành phố Hà Nội lúc ngang bệnh
viện Bạch Mai đến hồ Bảy
Mẩu th́ bị ông Lê Duẫn "xin
đểu" một đoạn ngắn ở chỗ này
để bỏ tên ông ấy vào. Đoạn này có một
khúc ngắn ngủn thẳng băng như cây xiêng gà
nướng BBQ vậy. Nó xỏ thẳng từ hồ
Bảy Mẩu đến Cửa
Hàng Cỏ, là nhà ga trung tâm cho con
đường sắt Bắc - Nam xuyên Việt (bây
giờ được đổi là ga Hà Nội), và
nghe đâu đi về hướng bắc của con
đường này, nó c̣n xuyên tới Tàu và xuyên luôn qua
tận bên Nga, và không chừng c̣n lên đến cực
bắc của quả địa cầu này nữa ḱa. Con
đường tàu th́ dài mít mù đến dễ ớn
như vậy, mà trái lại nhà ga "Trung Tâm" th́
lại có chút xíu hà.
Ga Hàng Cỏ
thời Tây đô hộ

Ga Hà Nội
(Hàng Cỏ cũ năm 2002)
Bỏ qua mấy cái thông báo
loại có nội dung theo kiểu "hiểu nói ǵ cho
chết liền đi" được dán đầy chi
chít trước cửa pḥng vé về cách thức
đăng kư (ghi danh) mua vé đi Nam đi Bắc khác nhau
dành cho công nhân viên cán bộ, dành cho người
thường, dành cho Việt kiều, cho Ngoại kiều
gốc... Ngoại kiều... thiệt, và cho Ngoại
kiều gốc... Việt
Phải mở ngoặc chỗ
này để quư bạn đọc nào chưa từng đi
xe lửa xuyên Việt ngày hôm nay được hiểu
"vé cứng" là vé mà hành khách phải ngồi trên
băng gỗ, "vé mềm" là được ngồi
ghế có bọc nệm đàng hoàng, mà trên tấm nệm
ghế đó có thể có nhiều chỗ đă bị
thủng đến tơ rơm phía bên trong ra ngoài, và
nếu tinh mắt một tư lâu lâu hành khách có thể
chộp nhanh được một chú rệp đói
thập tḥ ra vào trên tay gác của thành ghế. C̣n "vé
đứng" dành cho người đi toa có chỗ cho
hành khách ngồi đàng hoàng, nhưng đă đầy
người, hết ghế, nên người mua
"thêm" loại vé này phải "đứng"
suốt tuyến đường ḿnh đi, và cuối cùng
hết là "vé ngồi" nhưng là loại
"ngồi chồm hơm" ở toa hành lư cùng với các
rọ mây đựng rau quả, và gia súc như chó, lợn,
dê, gà, chim, ngỗng v. v. . Chỗ này th́ không có ghế, mà
cũng không có người, chỉ có các kiện thùng hàng, giỏ,
rọ và gia súc và người đi buôn chuyến
được ngồi... dưới sàn (hay nằm luôn
cũng chẳng ai la) cùng hành lư của ḿnh.
Đó là chưa kể
đến chuyện nhếch nhác ở nhà ga th́ thôi khỏi
phải bàn, v́ chuyện này đă là chuyện
"thường ngày xứ huyện" loại
"từ quê ra tỉnh" hay "trong nhà ngoài
phố" từ hồi thời đại c̣n mấy con
khủng long cho đến bây giờ lận ḱa. Có ai
thấy có nhà ga xe lửa nào trên toàn cơi nước Việt
Dù vậy ga Hàng Cỏ ở Hà
Nội vẫn rất tấp nập sinh hoạt ngày
lẫn đêm, nhất là vào những ngày cuối Đông
gần cận Tết lúc tiết Xuân đang về. Ga Hàng
Cỏ dường như không ngưng nghỉ với
những toa hàng xuôi nam ngược bắc được
tăng chuyến làm nhà ga càng thêm phần náo nhiệt. Người
đi buôn th́ tất tả ngược xuôi chạy rút cho
kịp chuyến hàng Xuân, người đi làm th́ t́m về
với gia đ́nh sau cả năm trời xa cách cố
hương giữa hai miền
Về đêm, nhóm cửu vạn
(người khuân vác, bốc xếp, làm việc linh tinh ai
thuê ǵ làm đó) vẫn h́ hục với công việc
được người ta cho "gia công" (thuê
mướn) đóng gói các kiện hàng xuôi Nam như xe
(gắn) máy, TV, máy hát (nhập lậu) từ Trung Quốc
vào, hoặc quấn bó lại những cành đào trĩu
nụ của làng Nhật Tân vừa mới cắt lúc ban
chiều cho kịp chuyến tàu sáng sẽ khởi hành vào
hừng đông để đi Nam vào những ngày cận
Tết, hay là họ đang bốc dỡ các kiện bánh
trái quà mứt của chiếc tàu miền nam mới ra
từ ban sáng v. v. .
Bên cạnh cái tất bật
của cánh đàn ông trong nghề cửu vạn, nơi góc
vắng của nhà ga có một chiếc chiếu rộng, đủ
chứa bốn năm chị đàn bà cùng bộ bài tây
với lối chơi khá phổ thông ở miền bắc
đó là chơi "tiến lên". Vừa sát phạt nhau
qua những tụ bài, một chị trong nhóm, vừa
nhận thêm mười ngàn đồng từ chị
ngồi đối diện. Không phải tiền thắng
bài, mà là tiền cho thuê thằng bé con của chính chị ta.
Chị đàn bà cho thuê thằng con chưa đầy
chục tháng tuổi, để giao cho một đứa bé
khác, bế nó đi ăn xin trong đêm mùa Đông rét căm
da của trời Hà Nội vào những ngày cận Tết.
Đứa bé gái tám tuổi, với
cái dáng đứng lúc nào cũng xẹo qua một bên, nó
cố năy cái hong của nó ngang ra thật xa như cây đ̣n
mà đỡ hai ống chân khẳng khiu của thằng bé
thả ôm vắt ngang hai bên. Thằng bé ngủ say mê lặc
ĺa trên hong đứa con gái. Nó vừa được
mẹ nó, là chị đàn bà mới thu mười ngàn tiền
cho thuê con, giao cho con bé bế đi.
Trước khi đứa con gái
nhỏ kịp băng qua khoảng sân của nhà ga mà ra con
lộ to đùng trước mặt th́ mẹ của
thằng bé, cũng kịp dúi thêm vào tay đứa bé gái
nửa viên thuốc ngủ với tờ giấy bác hai
trăm đồng nhàu nát cùng đôi lời dặn:
"Này, nhớ tầm
trước 11 giờ đêm, lúc đó nó sẽ thức
đấy. Mày đi đâu th́ đi, canh chừng khi nó
sắp thức th́ ghé qua Cấm Chỉ đến hàng mu. Quư
Béo mà bảo nó cho thằng bé hai trăm nước cháo
rồi ḥa nữa viên thuốc này vào cháo mà cho nó uống
rồi đem về đây. Nhớ đấy, mày mà dành
phần của nó th́ về bà vả cho mà vỡ mồm
đấy nhá. Biết chửa con ranh nhà kia... "
Con bé lí nhí trả lời "Vâng,
cháu biết ạ... "
Đứa bé gái tám tuổi
bế thằng bé mười tháng bị thuốc ngủ
làm say giấc nồng tay chân nó buông thỏng lặc ĺa theo
nhịp bước bên hông con chị. Trời Hà Nội mùa
Đông vào đêm vẫn tiếp tục thả từng
cơn gió hú buốt lạnh, xót đau, rét cắt làn da
trần của hai đứa bé đang co ro trong vài manh
vải tả tơi. Ánh đèn đường vàng vọt
chiếu rọi hai thân h́nh tiều tụy. Bóng chúng
đổ dài xiu vẹo trên mặt lộ với
bước chân bé con thật ngắn đang băng ngang qua
con đường Lê Duẩn trước mặt, rồi
xuyên phố Lư Thường Kiệt để đổ ra
Bà Triệu, rẽ trái thả về hướng bờ
hồ (Hoàn Kiếm) giữa lúc cái âm thanh hỗn độn
của tiếng chửi thề, tiếng cười
đùa trong công việc, tiếng búa đinh nện thùng chan
chát chỗ mấy kiện hàng c̣n đang đóng gói dở
dang, và tiếng mấy chị đàn bà trên chiếu bạc
lúc the thé cười rộ lúc suưt xoa với lá bài không
như ư... vẫn tiếp tục diễn ra chung quanh ga Hàng
Cỏ về đêm.
Thằng bé nhỏ mấy tháng
tuổi chắc là từ lúc mới sanh ra là nó đă
thường xuyên bị thuốc ngủ "quất"
cho "quên đi u sầu nhân thế" luôn rồi. Lúc nào
nó cũng ngủ li b́. Có lẽ nó không c̣n mấy cảm giác
với cái đói, và lạnh của mùa Đông Hà Nội
về đêm đang cắt thịt da nó khi nó phơi ḿnh
trần ngoài trời. Toàn người nó được
quấn trong một cái nùi vải bèo nhèo, không biết là
tấm chăn cũ, hay là tấm bạt phủ xe tải
nào đó bị mẹ nó ŕnh xén một góc mà thay cho quần
áo chống Đông. Thằng bé vẫn ngủ say mê trên
lưng con chị đang "kinh doanh hợp
đồng" với nó, khi con bé này bế nó len vào
những hàng quán ăn dọc phố để ăn xin. Tội
nghiệp con bé lớn, nó cũng chỉ là đứa bé
mới tám tuổi thôi. Nó run bắn người từng
cơn, v́ đói, v́ lạnh, v́ buồn ngủ, và cũng v́
nỗi sợ hăi sẽ nhừ đ̣n bằng những cái
tát đến vêu mặt (mà mẹ nó thường hay tát nó),
nếu như nó không "đạt chỉ tiêu"
để mang số tiền xin ăn có "quota"
định sẵn để đem về...
Trời về khuya, cơn
lạnh do phơi trần da thịt dưới màn đêm
của mùa Đông Hà Nội càng tăng. Lại thêm mấy
hạt nước mưa thật nhẹ vừa từ
trời cao rơi xuống. Hà Nội về đêm ch́m trong
màn mưa mỏng âm u cùng cơn gió lùa rét buốt. Những
hạt bụi nước li ti lất phất chao
đảo phản chiếu trong ánh đèn đường
tạo sắc màu óng ánh sáng bạc lung linh, thi thoảng
nghiêng ngả v́ hơi gió mạnh, có khác nào một đoàn
sinh vật lạ bằng nước đang khiêu vũ trên
không giữa màn đêm. Ôi chao ơi! Sao mà cơn mưa
đêm ở Hà Nội đêm nay đẹp diễm
lệ, buồn, và cô đơn đến năo ḷng!
Trời ơi! Tôi có đếm
lịch nhằm không đây? Chẳng phải đây là
cơn mưa Xuân của đêm giao thừa Hà Nội đây
sao? Chẳng phải đất trời đang giao thoa
chuyển mùa để một chút nữa đây sẽ
đem đến cái mà người ta gọi là đêm
trừ tịch đây hay sao...
Quần
nhạn giai nam trường
Ngày xưa ông Tiến Sĩ Nguyễn
Thượng Hiền cũng trong đêm trừ tịch này
"ổng" bị đi đày đi ở tận
tuốt luốt trên miền bắc nước Tàu. Hôm
đó, khi đón giao thừa một ḿnh, nh́n bầy chim
nhạn bay hết về phương nam (quần nhạn
giai nam trường) chỉ c̣n ḿnh "ổng" nơi
đất bắc (cô khách độc bắc du). Lúc đó, chắc
là trong hoàn cảnh cô liêu quá của đêm trừ tịch
một ḿnh nơi xa lạ, nên ông Nguyễn Thượng
Hiền mới ngửa cổ lên trời mà khóc rống
lên để than ra rằng: "Trong chín cơi trời
đất này biết đi đâu, t́m ai là người chia
mối (quốc) thù cùng ta" (cửu thổ thùy
đồng thù).
Các bạn ơi! Tôi có phải là
Nguyễn Thượng Hiền đâu. Tôi cũng có bị
ai đày đi miền bắc nước Tàu làm cái
(khỉ) ǵ đâu? Chỉ có điều (hơi hơi
giống với "ổng") là quê tôi cũng ở
tuốt miệt "trỏng", vậy mà mấy năm
rồi Tết nào tôi cũng tự đày ḿnh phiêu bạt
tận tuốt ngoài Hà Nội này để bắt
chước ông Nguyễn Thượng Hiền mà nh́n
"Quần nhạn giai nam trường - Cô khách độc
bắc du" đón giao thừa một ḿnh nơi
đất lạ với cơn mưa Xuân thiệt
đẹp và thiệt rét lạnh của miền bắc
như đêm nay, rồi tôi cũng bắc chước
"ổng" mà "quất" đâu chừng lưng
lưng chai rượu, rồi cũng ngửa cổ lên
trời (sửa thơ của "ổng" lại)
để than rằng "Cửu thổ thùy đồng...
độc ẩm sầu" Trong chín cơi trời
đất này biết t́m ai là người chia sẻ
mối sầu phải "xỉn" một ḿnh nơi
đất lạ này cùng ta"
Thôi chuyện này để đó
có dịp tôi sẽ nói sau đi, bây giờ xin trở
lại với hai đứa bé ăn mày lúc năy. Cứ ăn
cắp thơ của ông Nguyễn Thượng Hiền mà
tả cảnh rồi tả t́nh thêm một hồi nữa
không chừng hai đứa nhỏ này bị đi
"đậu phọng" (lạc) mất tiêu luôn bây
giờ...

Gió mưa ôm
ấp - Hà Nội ch́m trong bụi nước suốt
cả mùa xuân
Dù mưa Xuân phía bắc là
một loại mưa thật nhẹ, nước mưa
rơi chỉ li ti như bụi, nhưng mưa rất dai
dẵng. Có khi ông trời "nấu cháo" với cơn
mưa Xuân này đến suốt mùa, những năm này th́
Hà Nội được gió mưa ôm ấp ch́m trong bụi
nước suốt cả tháng Giêng của mùa Xuân.
Và dĩ nhiên là dù mưa có
nhẹ, có mỏng, người ta cũng không thể
phơi ḿnh mà đi suốt trong cơn mưa, cho nên con bé
lớn đèo thằng bé nhỏ bên hong nó, hai chị em nó co
ro xiêu vẹo cùng cái lạnh. Nó t́m chỗ ngồi ép sát vào
mái hiên của hè phố lạ nơi có nhô ra một
mảng tôn xiêu vẹo và có tư tẹo đủ để
hai đứa nó trú mưa.
Nói là "con bé lớn"
để phân biệt với "thằng bé con"
chứ thật ra nó mới có tám tuổi đầu. Ḿnh
"ên" thân nó c̣n chưa biết nó có lo xong cho thân nó hay
chưa chứ đừng nói ǵ là làm chị, và lo luôn
thằng bé bị thuốc ngủ "quất" li b́, để
cùng nhau mà "phối hợp kinh doanh" nghề ăn xin
như hai bà mẹ của chúng nó muốn. Một ḿnh thân nó
chưa chắc chi nó chịu nổi cái đói lạnh, và
mệt lả người v́ phải dầm mưa băng
hết ngơ này phố kia chứ đừng nói ǵ là từ
tối giờ nó cứ hết xốc, rồi vác, rồi
khiêng, rồi bế, rồi ôm cái thằng oắt con lúc nào
cũng ngủ lặc ĺa lặc lọi này...
Mệt quá chịu không nổi, và
rét v́ bị từng cơn hú của ngọn gió đêm
mưa Xuân quất từng chập vào thịt da trần
của con bé đă làm cơn buồn ngủ kéo nó nhíu
mắt. Đứa bé gái ngủ gật ngủ gà bên hàng
hiên chỗ trú mưa, bàn tay nhỏ bé ḷn vào da thịt
thằng em như một bản năng để
dần t́m chút hơi ấm... nhưng thiệt là... . rơ
khổ! Thằng nhỏ cũng lạnh ngắc như nó
vậy thôi chứ có được ấm áp ǵ đâu mà t́m
hơi...
Trong cơn ngủ gật
chập chờn, đứa bé gái quên tuốt luốt khu
Cấm Chỉ nơi bán hàng ăn đêm. Nó cũng quên luôn
bà Quư béo với hai trăm đồng nước cháo mà
mẹ thằng bé đă dặn, và dọa vả cho vỡ
mồm nếu nó lo không xong. Cho đến gần 11 giờ
đêm th́ y như bà mẹ thằng bé nói, tầm này
thằng nhỏ sẽ thức giấc. Có lẽ v́ hết hiệu
năng của thuốc ngủ, nên vào giờ đó nó có chút
cảm giác đói và lạnh. Thằng nhỏ cựa thân
quẫy chân mạnh vài cái và khóc ré lên... Con chị giật
ḿnh thức dậy từ giấc ngủ gật của nó
bên hàng hiên. Nó ngơ ngác nh́n trời mưa, và khi nó hơi
hơi tỉnh ngủ đủ để chợt nhớ
ra là ḿnh đang ở cái cơi nào trên chốn trần gian
phức tạp này th́ nó bỗng săng hồn bậc lên
thảng thốt ". . Thôi chết! Bỏ mẹ rồi...
"
Mà chắc là nó sắp... bỏ
mẹ thiệt rồi! Cơn mưa Xuân, cộng thêm
với cái đói và lạnh rét cùng mệt lả đă
đẩy con chị vào giấc ngủ ngồi bên vệ
đường đến những gần hai tiếng
đồng hồ. Dù không có giờ để xem nhưng
nh́n mức độ xe cộ quá thưa, hầu như
không c̣n mấy chiếc ô tô, hay xe máy trên phố, nó biết
giờ này đă khuya lắm rồi. Khu Cấm Chỉ
chắc là đă dẹp hết, và mụ Quư béo có lẽ
cũng đă về. Mà cho dù có c̣n bán đi nữa th́ mưa,
ướt và lạnh thế này làm sao nó băng mưa
đi ra đó để mua nước cháo cho thằng bé
ăn đây? ...
Thằng bé con khóc
được vài tiếng th́ làm như có trớn, nó
cứ tiếp tục loa tṛn cái mồm bé tẹo mà nấc
từng cơn làm con chị càng thêm rối trí, rối ḷng...
Loay hoaiyvới chuyện khóc la không ngừng của
thằng nhỏ một hồi con chị bỗng nhớ ra
là nó c̣n nửa viên thuốc ngủ cho thằng bé mà năy
giờ nó quên tuốt. Thế là nó cố dùng ngón tay nhỏ
xíu của nó mà búng phần thuốc vào cái mồm đang há
to ra để khóc của thằng bé, rồi vốc chút
nước mưa lạnh cóng mấy ngón tay mà chế vào
cho thằng bé nuốt.
Xùy! Có thấm ǵ đâu chứ. Nửa
viên thuốc tư teo đâu chừng chưa bằng hạt
đậu xanh th́ làm sao lắp được cái dạ dày
đang đói của thằng bé con nên nó vẫn tiếp
tục la khan... Vậy mà thiệt là hay... Độ
chừng chưa đầy vài phút sau là thằng bé nín thinh, im
re không khóc nữa và lại quặc oài tay chân ra rồi... ngon
lành ngủ tiếp.
Nh́n gương mặt bé xíu
dễ thương của thằng nhỏ đang say
ngủ trong cái nùi vải quấn trùm kín thân ḿnh nó. Bỗng
dưng trong ḷng đứa bé gái dâng lên một nổi
ước ao là lạ. Nó rón rén hôn nhẹ lên đôi g̣ má tím
lạnh của thằng nhỏ mà cảm thấy nó
thương cái thằng "đối tác kinh doanh"
của nó suốt ngày cứ ngủ li b́ này một cách
"Thương ơơơii là thương! "
vậy đó. Phải chi thằng nhỏ này là em thiệt
của nó luôn, chứ đừng là em trên "hợp
đồng doanh nghiệp ăn xin" giữa hai bà mẹ
th́ chắc nó thích lắm.
Rồi đến khuya
đứa bé gái cũng t́m được cách băng
mưa mà trở lại ga Hàng Cỏ, nó đành nói dối
một cách "chân thật" với bà mẹ của
thằng nhỏ là cứ "vô tư đi" (không
cần phải lo nữa) khi mẹ thằng bé hỏi
đă cho thằng bé ăn cháo chưa.
Cánh cửu vạn đă ngưng
công việc trong ngày và họ đang "giải lao"
bằng mấy ve quốc lủi (như rượu
đế trong Nam vậy) cùng rổ "quảy lóng"
(dầu chảo quảy mới chiên c̣n nóng, loại mồi
rẻ nhất của dân nhậu b́nh dân miền Bắc), và
vài cặp chân gà có răi lá chanh, chấm với muối ớt
trộn ḿ chín (bột ngọt) pha nước dấm.
Cánh chiếu đánh bạc
của mấy bà mẹ thuê con, và cho thuê con, cũng sắp
tàn.
Sinh hoạt về đêm của
nhà ga đang co cụm lại. Chút nữa đây bến ga
sẽ yên lặng đâu được vài giờ rồi
lại bắt đầu cho ngày mới vào hôm sau lúc
thật sớm.
Những người sống
trên ga họ không có nhà để về. Đường tàu
là chỗ họ tranh sống bằng đủ
"loại h́nh" có thể kiếm ăn, băng
ghế nhà ga là nơi họ ngả lưng chừng đôi
phút trước khi qua ngày mới. Và cũng tại
những nơi này, họ vẫn truyền giống
để tạo ra cái mà người ta gọi là tài nguyên
cho tương lai. Những đứa trẻ con mới
vẫn được ra đời, và ngủ li b́, để
họ cho thuê đi ăn xin như thằng bé mười
tháng tuổi vừa rồi.
Đêm nào cũng vậy. Dù là
đêm giao thừa giữa lúc trời đất đang
giao ḥa để chuyển mùa thay năm. Dù là tiễn
đưa năm cũ đi hay đón năm mới về,
th́ sinh hoạt về đêm ở ga Hàng Cỏ vẫn
như nhau.
Cửu vạn vẫn tất
bật làm việc, mấy bà mẹ của cánh bé con ăn
xin vẫn chơi bài "tá lả" trong lúc chờ lũ
con đạt đủ "quota" qui định trong
ngày mà đem tiền xin ăn về. Sinh hoạt nhà ga không
có ǵ thay đổi.
Đêm giao thừa ở Hà
Nội, không biết có phải là đêm có thời tiết
lạnh nhất so với các đêm khác trong suốt mùa
Đông ở miền bắc hay không, hay chỉ là thoáng
thương cảm cho những kẻ không nhà phải ra
đi vào đêm trừ tịch này, mà thường
thường, sáng ngày Mùng Một Tết năm nào, những
chiếc loa phát thanh phường, treo ở mấy cây
cột đèn trong thành phố, cũng thông báo cho biết là
đêm qua có bao nhiêu người chết v́ phải phơi
thân ngoài trời rét. Như một cách làm thống kê
đơn giản vậy mà!

Chỗ này là bác xích lô đêm qua
ngồi trên xe nh́n cơn mưa Xuân giữa lúc đất
trời chuyển mùa, rồi buồn t́nh bác đạp
tuốt luôn cho tới "miền tiên cảnh". Chỗ
kia là bà cụ già đơn chiếc nằm trên băng
đá công viên nh́n ngàn sao trên trời, bà nhẩm đếm
các v́ tinh tú đang chuyển vị trong dăy ngân hà bao lao la
để t́m về khởi điểm, mà tạo nên
đêm giao thừa thật giá buốt ở thành phố Hà
Nội nơi trần thế... Rồi bỗng dưng bà
cụ thích làm con cá Lư Ngư dưới hồ Thuyền Quan,
bà quẫy đuôi cưỡi sóng hóa rồng bay tuốt
luốt lên tận... cơi bồng lai cực lạc.
Năm nào cũng vậy, đêm
giao thừa thường hay có mưa Xuân để làm
tăng thêm cái rét lạnh của cuối ngày Đông
muộn, và năm nào cũng có những người đón
giao thừa ở cả hai nơi trần gian và tiên
cảnh. Họ là những người phải bỏ
lại kiếp sống cơ hàn mà ra đi giữa lúc
đất trời đang giao thoa dưới cơn mưa
Xuân thật đẹp, thật rét của đêm trừ
tịch giữa ḷng thành phố Hà Nội này.
Bạn ơi! Trong thống kê
về số người v́ đói, lạnh, và không nhà
phải ra đi hàng năm trong đêm giao thừa tại Hà
Nội tôi vừa kể... Năm đó có thêm thằng bé
mới mười tháng tuổi ở ga Hàng Cỏ. Mười
tháng được hiện hữu và làm người ở
cơi trần gian này là mười tháng nó chỉ biết
ngủ li b́ trên đôi chân ngắn bé của con chị tám
tuổi đă lê nó đi khắp nẽo đường làm
ăn mày bé con. Bước chân bé thơ của hai chị em
"ăn xin hợp đồng" này có lẽ đă
dẫm ṃn hết tất cả các viên gạch trên vĩa hè
của một nơi mà người ta đang thi nhau
gọi là "Điểm đến của thiên niên
kỷ".
Thằng bé mười tháng
tuổi, nó chưa biết phân biệt thân hay thù, nó không
biết ghét, không giận hờn tỵ hiềm, ganh
tương đố kỵ ai. Tâm hồn nó trong sáng và
đẹp như một thiên thần nhỏ trên trời
bị sẩy chân sa lạc lầm nơi.
Và trong đêm giao thừa, bên hè
phố lạ, dưới tấm tôn trú cơn mưa Xuân
thiệt đẹp của Hà Nội hôm đó, thằng bé
đă có một giấc ngủ thật tuyệt vời. Một
giấc ngủ đi thẳng luôn đến thiên
đường để không bao giờ nó trở lại
làm người một cách không đúng chỗ, và đúng lúc
ở cơi trần gian này nữa...
Mời các bạn dùng trà, hay cà
phê đây? Hoặc là ta làm tư rượu cho ấm ḷng
để chờ chút nữa ḿnh coi cơn mưa Xuân trong
đêm trừ tịch năm nay có đến với thành
phố Hà Nội nữa hay không nghen!
Xin nâng ly kính quư thầy cô và
các đồng môn huynh, đệ, tỷ
muội Mạc Đĩnh Chi ở khắp mọi
nơi, thỉnh mời các bạn hữu ở bên ngoài. Chúng
ta chúc nhau một mùa Xuân tha phương nữa đă qua
đi nơi xứ này. Chúc cho năm nay mọi người
đều được an khang thịnh vượng. Ai
ai cũng được gia đ́nh đoàn tụ, nhà nhà
chan ḥa nụ cười tươi vui hạnh phúc. Chúc cho đồng
môn trong nước và bên ngoài, cùng chia nhau những
nỗi cơ hàn, đùm bọc cưu mang, thương yêu
nhau trong phúc lợi đồng bào...
Thôi chúng ta tạm quên đi câu
chuyện thằng bé ở ga Hàng Cỏ đă lên tới
thiên đường mà tôi vừa kể đi. Nếu nó có
t́m đường mà trở lại trần thế thêm
một lần nữa th́ xin cầu chúc cho nó t́m
được một nơi nào kha khá hơn cái nhà ga
"Trung Tâm" Hàng Cỏ ở một thành phố có danh
hiệu (tự phong) là "nơi đến của tân
thiên niên kỷ" trên quả địa cầu này...
Happy New Year! Chúc Mừng Năm
Mới! Cung Hỉ Phát Tài!
Mời quư vị nâng ly...
Cheeeeeeerrrsss!!!
Phương "N"
http: //72. 189. 213. 70: 50000/GiacNguDemGiaThua. htm
Ư Kiến
From: Nhan, Ha Tu
Sent: Friday, February 02, 2007 1: 42 PM
Subject: RE: GiacNguDemGiaThua. htm
Kính thưa quư thầy cô và các
bạn mến,
Trước hết xin
được cám ơn anh Mười và Phương, tác
giả của "Giấc ngủ đêm giao thừa", đă
cho các đồng môn một bài viết thật cảm
động và những h́nh ảnh sống động
về một trong những tấn bi kịch đang
xảy ra trên quê hương.
Nhưng sao đến
đoạn cuối của bài, th́ giọng điệu
của tác giả lại kết thúc có vẻ mỉa mai chua
chát thế nhỉ!
Nâng ly, nhưng nhớ
đừng say nhé bạn Phương!
Thân mến,
NT Hà
Viết lan man
Thưa quư thày cô, các bạn, và
anh Nhan Tử Hà,
Cám ơn anh 10 đă upload câu
chuyện kể của Phương "N" lên cho
thầy cô và các sư huynh tỷ muội của
Thưa anh Nhan Tử Hà, cám ơn
lời nhận xét của anh về câu chuyện này, nhưng thật
sự PN không dám mỉa mai đâu ạ, mà là
kể từ năm 2000 (cho đến nay), nhiều
người nước ngoài rất quen thuộc với
câu "Vietnam, a destination of new millennium" được
in trong các bản quảng cáo, và sách báo dành cho Tây ba lô
du lịch đến Việt Nam...
Câu chuyện Phương
"N" kể xảy ra cũng ở thời
điểm này, năm 2002 là năm cuối cùng
Phương "N" c̣n làm việc ở VN. Lúc đó
mấy ngày Tết, vẫn c̣n bị thằng boss
nó đ́, nó bắt PN một ḿnh ra làm gác gian cho văn
pḥng phía bắc, cho nên năm nào PN cũng ăn Tết ḿnh
ên tại Hà Nội, và năm nào PN cũng "chôm"
bài thơ "Quần Nhạn Giai Nam
Trường" của ông Nguyễn Thượng
Hiền để làm mồi đưa cay trong
đêm giao thừa nơi đất bắc. Dù mấy
năm liền ở Hà Nội, PN chưa từng
thấy mặt mủi con Nhạn nào hết mà
chỉ thấy bầy C̣ trắng thỉnh
thoảng đáp xuống hồ Hai Bà Trưng ở
phố Ḷ Đúc, (mà dân địa phương ở
đây người ta gọi chỗ này là "ngang c̣
ỉa" )... Thôi th́ cứ nh́n C̣ ra Nhạn
để cho nó được "cập nhật"
với văn chương thi phú của "kẻ sĩ
Bắc Hà" thời đại, và thấy ḿnh cũng
(hơi hơi) giông giống với... danh
nhân đời xưa. . (cho nó... đă).
Năm đó, sáng mùng một
năm 2002, (nghĩa là cái câu
Và một điều khác nữa
mà có nhiều người đă hỏi PN, là thời
buổi bây giờ ở VN rất nhiều nhà có Internet, nhà
nào cũng có Radio, nhà nào cũng có TV, nghĩa là các
phương tiện đón bắt thông tin của
người dân tại thành phố, quận, huyện
nội ngoại thành, và các tỉnh lỵ thị xă v. v. . không
thiếu... Vậy th́ tại sao mấy cái loa thông tin treo
ở cột đèn (từ bắc vô nam) vẫn c̣n hoạt
động suốt ngày đêm??? Câu trả lời của
PN chỉ là: Biết chết liền!
Thôi th́ đành bằng ḷng
với những điều "khó hiểu" (mà anh
NT Hà trách PN là giọng điệu mỉa mai) về
chuyện "lạ" của "quê ḿnh" đi
vậy.
Happy New Year... ...
Phương "N"
Viết lan man
thêm:
PN vừa về VN mới
trở ra chưa được 10 ngày.
Bên cạnh mấy cái loa thông
tin cột đèn như đă kể th́, một điều
mới mà PN thấy trong chuyến đi kỳ này
là ở VN bây giờ đài TV (station) của Sai G̣n
có đến 70 tầng số (70 chanels), như Pay TV
ở bên này vậy, nhưng nơi lắp đặt
(đài truyền h́nh) không lấy lệ phí thuê bao (monthly
fee) ǵ hết. Chỉ thu lệ phí cài đặt
một lần thôi (1. 5 triệu = 90 Mỹ /
120 Úc). Trả một lần rồi đời
đời được coi tin tức quốc tế, đá
banh, thể thao, ca nhạc, phim Mỹ (có luôn lồng âm
tiếng Việt như phim bộ HK vậy) mệt nghĩ
luôn, 24 trên 24 giờ, lúc nào cũng có chương tŕnh
hấp dẫn hay phim để coi...
Dĩ nhiên là không có cái TV nào có
đủ bản số chanel từ 0 đến 70, người
coi cứ cầm cái remote mà bấm nút up - up - up -up v. v... để
đổi đài, tơi đài nào thích th́ ngưng lại, muốn
đI lui th́ bấm down...
Những phim mới ra
ḷ đang chiếu ngoài rạp bên Mỹ như Jame
Bond 007 Casino Royal th́ ở VN bây giờ cũng đang
chiếu ngoài rạp với cái tựa là Ṣng Bài Hoàng Gia (chuyện
chiếu lậu hay có bản quyền th́. . Biết chết
liền! ), cộng thêm đĩa
Một anh Việt kiều
ngồi quán đấu phét với người trong
nước mà kể về phim 007 Casino Royal đang
chiếu, anh nào đă xem bên này mà tiếng Anh không
giỏi hiểu loáng thoáng nội dung mà khoái nổ là coi
như... rớt đài. V́ người trong nước
họ coi phim này bằng tiếng... Việt, họ rành
từng chi tiết nội dung của chuyện phim hơn
những người coi bằng tiếng Anh mà hiêu loáng
thoáng nhiều lắm...
Nói như vậy để
thấy rằng vấn đề thông tin qua các
đề tài như tin tức - văn hoá - xă hội -
đời sống v. , v. . (miễn đừng có bàn vào
chính trị VN th́ thôi! ) th́ sự nắm bắt
để "biết" của
người Việt trong và ngoài nước
dường như đă đến lúc chưa biết là ai
hơn ai...
Vậy th́ tại sao mấy cái
loa cột đèn - không ai cần nữa hết -
đến bây giờ vẫn c̣n hoạt động... Một
lần nữa, nói theo tiếng Hà Nội th́: Đi mà
hỏi nó! - c̣n tiếng Sài G̣n th́: Biết
chết liền!
Phương "N"